ضرورت بازنگری در نظام آموزشی و پرورشی کشور
متن این بیانیه به شرح ذیل است:
بسمالله الرحمن الرحیم
رخدادهایی همچون هتک حرمت نمادهای ملی بویژه پرچم ایران اسلامی که با رشادتهای شهدای گرانقدر و عزیزمان در تلاطم های ۴۷ ساله ی انقلاب اسلامی برافراشته و در اهتزاز است ، اهانت به مقدسات از جمله مساجد و بیتوجهی به ارزشهای دینی و انقلابی، صرفنظر از انگیزهها و زمینههای اجتماعی آن، زنگ هشداری جدی برای نظام تربیتی و آموزشی کشور است. این حوادث نشان میدهد که در حوزه «تربیت هویتی، دینی و مسئولیتپذیری اجتماعی» با چالشهایی مواجه هستیم که نیازمند بازنگری عمیق و صادقانه است.
بر اساس اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف است همه امکانات خود را برای «تعلیم و تربیت و تعمیم آموزش و پرورش» و «تقویت روح بررسی و تتبع و ابتکار» بهکار گیرد. همچنین در اصل دوم و چهارم قانون اساسی بر حاکمیت ارزشهای اسلامی و انطباق قوانین و مقررات با موازین شرع تأکید شده است. بنابراین نظام آموزشی نهتنها مسئول انتقال دانش، بلکه متولی تربیت نسلی مؤمن، مسئول، آگاه و وفادار به هویت ملی و دینی است.
🔴 قرآن کریم نیز فلسفه بعثت انبیا را «تزکیه و تعلیم» معرفی میکند:
«يُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ» (جمعه/۲).
تقدم «تزکیه» بر «تعلیم» بیانگر آن است که تربیت اخلاقی و هویتسازی، مقدم بر آموزش صرفِ علمی است. هرگاه تعلیم از تربیت جدا شود، محصول آن نسلی خواهد بود که ممکن است از دانش برخوردار باشد اما نسبت به ارزشها و مسئولیتهای اجتماعی خود بیتفاوت گردد.
⭕️ سند تحول بنیادین آموزش و پرورش با هدف تربیت «انسان مؤمن، متخلق، مسئول و کارآمد» تدوین شد؛ اما پرسش اساسی آن است که تا چه میزان این سند در عرصه اجرا به نتایج ملموس رسیده است؟
آیا نظام آموزشی ما توانسته است هویت ایرانی ـ اسلامی را بهصورت اقناعی، عمیق و درونی در نسل جدید نهادینه کند؟
یا آنکه گاه به آموزشهای حافظهمحور، شعاری و غیرجذاب بسنده شده است؟
نقد دلسوزانه نظام آموزشی به معنای نفی تلاشهای صورتگرفته نیست، بلکه دعوتی است به:
بازنگری در شیوههای تربیتی و محتوای دروس هویتی
تقویت مهارت گفتوگو، تفکر انتقادی و اقناع عقلانی
پیوند عمیقتر میان مدرسه، خانواده و رسانه
تربیت معلمان توانمند در حوزه تربیت اعتقادی و هویتی
فاصله گرفتن از رویکردهای صرفاً اداری و بخشنامهای در تربیت
بیتردید اصلاح نظام آموزشی، اقدامی تدریجی، کارشناسی و ملی است و نیازمند همافزایی نهادهای فرهنگی، علمی و سیاستگذار میباشد. حفظ حرمت نمادهای ملی و مقدسات دینی، بیش از آنکه با اقدامات مقطعی تضمین شود، در گرو تربیت نسلی آگاه، باورمند و دارای هویت ریشهدار است.
امروز بیش از هر زمان دیگر، ضرورت دارد با اتکا به قانون اساسی، آموزههای قرآنی و تجربههای چهار دهه گذشته، گامی جدی در جهت ارتقای کیفیت تربیت دینی و اجتماعی برداریم؛ چرا که آینده کشور در گرو مدرسه امروز است.
وَالسَّلَامُ عَلَىٰ مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَىٰ
- ✍ مرتضی زواریان ، دبیر جمعیت شهیدزادگان خراسان رضوی