آیا رهبر شهید انقلاب به زیارت کربلا مشرف شده بودند؟
در سالهای اخیر و بهویژه در ایام اربعین، این پرسش بارها در فضای مجازی مطرح شده که آیا آیتالله سیدعلی خامنهای تاکنون به زیارت حرم مطهر امام حسین(ع) مشرف شدهاند یا خیر؟
مرور خاطرات رهبر انقلاب و اسناد منتشرشده نشان میدهد ایشان پیش از پیروزی انقلاب اسلامی دو بار به زیارت عتبات عالیات رفتهاند؛ اما آخرین تشرف ایشان به کربلا به بیش از شش دهه قبل بازمیگردد.
نخستین سفر آیتالله خامنهای به عراق در سال ۱۳۲۵ و زمانی انجام شد که تنها هفت سال داشتند. ایشان همراه پدر، مرحوم آیتالله سیدجواد خامنهای، و خانواده راهی عتبات عالیات شدند.
رهبر انقلاب سالها بعد در خاطرات خود از سختیهای این سفر یاد کرده و روایت کردهاند که خانواده پس از عبور از مسیرهای دشوار، چند ماه را در نجف، کربلا، کاظمین و سامرا سپری کردند و سپس به ایران بازگشتند.
ایشان در بخشی از این خاطره میگویند: «رفتیم نجف؛ چند ماهی نجف بودیم، کربلا بودیم، کاظمین و سامرا بودیم… بعد از حدود شش ماه به مشهد برگشتیم.»
دومین تشرف؛ سفر طلبگی به عراق
دومین سفر رهبر انقلاب به عتبات، در دوران جوانی و طلبگی انجام شد. این سفر که در اواخر دهه ۱۳۳۰ صورت گرفت، علاوه بر زیارت حرمهای مطهر، به یکی از نقاط عطف زندگی ایشان نیز تبدیل شد. در همین سفر بود که دوستی آیتالله خامنهای و آیتالله اکبر هاشمی رفسنجانی شکل عمیقتری پیدا کرد. هاشمی رفسنجانی بعدها درباره این سفر گفته بود: «اولین بار در درس آیتالله داماد با آقای خامنهای آشنا شدم؛ اما در سفر کربلا بود که با هم بیشتر مأنوس شدیم.»
«سرآغاز آن در بینالحرمین کربلای معلّی بود»
سالها بعد، پس از درگذشت آیتالله هاشمی رفسنجانی، رهبر انقلاب در پیام تسلیت خود بار دیگر به همان سفر تاریخی اشاره کردند؛ اشارهای که نشان میدهد کربلا چه جایگاهی در خاطرات مشترک این دو یار قدیمی داشته است. ایشان در بخشی از این پیام نوشتند: «اختلاف نظرها و اجتهادهای متفاوت در برهههایی از این دوران طولانی هرگز نتوانست پیوند رفاقتی را که سرآغاز آن در بینالحرمین کربلای معلّی بود به کلی بگسلد…» این تعبیر، نشان میدهد رهبر انقلاب نیز آغاز رفاقت عمیق خود با آیتالله هاشمی را به همان سفر زیارتی و فضای معنوی بینالحرمین نسبت دادهاند.
چرا پس از انقلاب دیگر به کربلا نرفتند؟
آخرین زیارت آیتالله خامنهای از عتبات، پیش از پیروزی انقلاب اسلامی انجام شد. پس از آن، سالهای مبارزه با رژیم پهلوی، زندان، تبعید، ممنوعیتهای امنیتی و سپس مسئولیتهای سنگین پس از انقلاب، عملاً امکان سفر دوباره به عراق را از ایشان گرفت.
پس از انتخاب ایشان به عنوان رهبر جمهوری اسلامی نیز ملاحظات امنیتی و مسئولیتهای فراوان، سفر به عتبات را ناممکن کرده است؛ به همین دلیل، آخرین زیارت ایشان از حرم مطهر امام حسین(ع) به بیش از ۶۰ سال پیش بازمیگردد.
گرچه دوریم ولی از تو سخن میگوییم…
رهبر انقلاب در طول سالهای گذشته بارها در پیامها و سخنرانیهای خود از عظمت زیارت امام حسین(ع)، راهپیمایی اربعین و برکات این اجتماع میلیونی سخن گفتهاند. با این حال، خود ایشان دهههاست که از توفیق زیارت دوباره کربلا محروم ماندهاند.
از این رو، برخلاف برخی تصورات مطرحشده در فضای مجازی، آیتالله خامنهای پیش از انقلاب اسلامی دو بار به زیارت کربلای معلی مشرف شدهاند؛ اما آخرین تشرف ایشان به حرم سیدالشهدا(ع)، به سالهای جوانی و بیش از شش دهه قبل بازمیگردد.