تحول در ساختار پژوهشی بنیاد شهید؛ از شناسایی نیازهای استانی تا پیاده‌سازی نتایج در تصمیم‌گیری‌های اجرایی
عادل مهری با بیان اینکه این نشست‌ها با حضور مدیران و کارشناسان استانی و با محوریت دفتر مطالعات و پژوهش‌های بنیاد برگزار می‌شود. گفت: در جریان این جلسات، مسائل، چالش‌ها و ظرفیت‌های هر استان در حوزه‌های مأموریتی بنیاد بررسی و موضوعات پیشنهادی بر اساس اهمیت، ضرورت، امکان اجرا و میزان تأثیرگذاری بر کیفیت خدمات به جامعه ایثارگری اولویت‌بندی می‌شوند.
وی افزود: دفتر مطالعات و پژوهش‌های بنیاد در این فرایند، تلاش دارد با شناسایی دقیق نیازهای پژوهشی استان‌ها، فاصله میان مطالعات علمی و مسائل اجرایی را کاهش دهد. بر این اساس، بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها و مراکز علمی، استفاده از روش‌های نوین پژوهشی و پیگیری نتایج مطالعات تا مرحله بهره‌برداری، از محورهای مورد توجه این دفتر است؛ رویکردی که می‌تواند یافته‌های پژوهشی را به پشتوانه‌ای برای تصمیم‌گیری مدیران و اصلاح فرایندهای اجرایی تبدیل کند.
مهری گفت: پژوهش «گردشگری شهادت؛ رویکردی نو و تجربه‌محور به شناسایی الگوهای شناختی فرهنگ مقاومت و ایثار» با تمرکز بر استان اصفهان، نمونه‌ای از مطالعات کاربردی در حوزه مأموریت‌های بنیاد است که ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی ایثار و شهادت را با هدف طراحی الگویی علمی و اجرایی مورد بررسی قرار داده است.این مطالعه با هدف بهینه‌سازی مسیرهای بازدید و افزایش تأثیرگذاری روایتگری در مکان‌های مرتبط با شهادت، از تحلیل‌های فضایی، شبکه‌ای و شناختی بهره گرفته است. در این پژوهش، گردشگری شهادت فراتر از بازدید فیزیکی از مکان‌ها، ظرفیتی برای انتقال میراث فرهنگی، بازتولید حافظه جمعی و آشنایی نسل‌های مختلف با فرهنگ مقاومت و ایثار در نظر گرفته شده است.
سرپرست دفتر مطالعات و پژوهش‌های بنیاد خاطرنشان کرد: در مرحله نخست، ظرفیت‌های استان اصفهان با استفاده از ابزارهای تحلیل مکانی و شبکه‌ای و روش‌های ارزیابی چندمعیاره بررسی شد. در این فرایند، ۳۵ جاذبه در هشت گروه کارکردی شناسایی و پس از ارزیابی بر اساس ۱۷ معیار، مکان‌های شاخص برای طراحی مسیرهای بازدید انتخاب شدند. بر اساس یافته‌های مطالعه، گلزار تخت فولاد، موزه دفاع مقدس و خانه‌موزه شهدا سه گره اصلی الگوی پیشنهادی را تشکیل می‌دهند.
وی افزود: در ادامه، استان به چهار پهنه تقسیم و مسیرهای پیشنهادی بازدید با استفاده از روش‌های بهینه‌سازی مسیر طراحی شد. این الگو با عبور از نگاه پراکنده به مکان‌های مرتبط با شهادت، بر طراحی مسیرهای پیوسته و هدفمند تأکید دارد تا مخاطب با روایتی منسجم از تاریخ، ارزش‌ها و تجربه زیسته فرهنگ ایثار و شهادت مواجه شود. از دیگر بخش‌های این پژوهش، ارائه الگویی سه‌لایه برای روایتگری است. این الگو در سه سطح شناختی، عاطفی و رفتاری طراحی شده است؛ به‌گونه‌ای که در سطح شناختی، اطلاعات تاریخی و مستندات رویدادها و شخصیت‌ها ارائه می‌شود، در سطح عاطفی، ارزش‌ها، نمادها و عواطف جمعی مورد توجه قرار می‌گیرد و در سطح رفتاری، تقویت هویت، مسئولیت‌پذیری و تعهد اخلاقی دنبال می‌شود. هدف آن است که بازدید از مکان‌های مرتبط با شهادت، از تجربه‌ای صرفاً مکانی فراتر رفته و به مواجهه‌ای معنادار و ماندگار تبدیل شود.
مهری گفت: برآورد این پژوهش نشان می‌دهد نرخ یادآوری خاطرات معنادار پس از شش ماه می‌تواند از سطح پایه ۲۳ درصد به بیش از ۵۸ درصد افزایش یابد؛ رقمی که در چارچوب پیش‌بینی‌های مطالعه مطرح شده و نتیجه‌ای قطعی محسوب نمی‌شود. دفتر مطالعات و پژوهش‌های بنیاد با پیگیری نشست‌های تخصصی استانی و شناسایی ظرفیت‌های علمی و پژوهشی کشور، درصدد است زمینه شکل‌گیری روندی منسجم برای مسئله‌یابی، اولویت‌بندی نیازها و بهره‌گیری از نتایج مطالعات در فرایندهای اجرایی بنیاد را فراهم کند. رویکردی که دستاورد نهایی آن باید در تصمیم‌گیری دقیق‌تر، پاسخ‌گویی مؤثرتر به نیازهای استان‌ها و بهبود کیفیت خدمات به خانواده‌های معظم شهدا و ایثارگران نمایان شود.
انتهای پیام/