از جبهه جنگ تا کف خیابان؛ تداوم مفهوم «پشتیبانی پشت جبهه»
«واژهسازی جدید دفاع مقدس دوم و سوم» که معطوف به ماجراهای دو سال اخیر است، باز هم ریشه در موضوعات دفاع مقدس اول که بیش از سه دهه از پایان آن میگذرد دارد. ضروری است تا داشتههای این سه برهه مهم فراموش نشود و برای مسائل روز نیز کاربرد داشته باشد.
یادواره شهدای تدارکات و پشتیبانی سپاه، فرصت مغتنمی بود تا بخش مهمی از دفاع مقدس اول توسط آفرینندگان آن بازخوانی شود. سپاه که میتوان آن را واحد اصلی مجری و پیشقراول در دفاع مقدس اول دانست، به واسطه توان پشتیبانی که به سرعت خلق و توسعه یافت، در این عرصه موفق ظاهر شد.
بازخوانی این رویداد، نمایی ویژه به آن بخشید؛ سپاه توانست با بهرهگیری از تدابیر حضرت امام خمینی (ره)، امر دفاع را از یک امر دولتی به یک امر مردمی تبدیل کند.
دفاع مقدس اول بهترین تبلور واگذاری امور به خود مردم بود. خود ساختار سپاه، ساختاری مردمی و برگرفته از دل مردم بود. مردمی که اگر انقلاب و سپاه نبود، یا در مغازه مشغول کسبوکار بودند، یا در دانشگاه درس میخواندند، یا در روستا به امور کشاورزی اشتغال داشتند و یا در جایی مشغول کارگری بودند، با قدرت ایمان حضرت امام خمینی (ره) به میدان آمدند و هرکدام متناسب با ظرفیت ایمانی خود، مهارتهای مورد نیاز انقلاب و جنگ را فراگرفتند و سپاه را شکل دادند.
سپاه بازوی مردمی انقلاب یعنی «بسیج» را شکل داد و از سوی دیگر، ظرفیت نهاد انقلابی «جهاد سازندگی» که برای به میدان آوردن مردم در عرصه سازندگی و محرومیتزدایی شکل گرفته بود نیز به میدان آمد.
بهقول فرمانده شهید وقت سپاه، سردار سپهبد شهید حسین سلامی، اینکه در عملیاتهای بزرگ دفاع مقدس، در شب عملیات در پشت جبهه غذای گرم پخته و توزیع میشد، در ارتشهای بزرگ دنیا ناممکن است. امری که تنها به مدد حضور مؤثر مردم در جنگ ممکن شد.
مباحثی که سردار سپهبد شهید محمد باقری، رئیس شهید وقت ستاد کل نیروهای مسلح، در رابطه با حضور مردم در دفاع مقدس از جمله تأمین هزینه و مایحتاج عمومی و تخصصی رزمندگان دارد، خود اصلیترین گواهها در این رابطه است. اینکه مثلاً فرمانده یکی از لشکرهای اصفهان میگوید: «از سپاه ده خودرو گرفتیم و از طریق کاسبان شهرهای اصفهان چند برابر آن، خودرو و به علاوه خودروهای سنگین مهندسی تأمین شد»، تنها یک گوشه از این امر ناممکنِ ممکنشده در دفاع مقدس اول است.
اما با دگرگونی جنگها و پیچیدگی آن، آنچه در ابتدا و انتهای سال ۱۴۰۴ اتفاق افتاد و برهه سوم آن هنوز در «دفاع مقدس سوم» ادامه دارد، دوباره این مهم را به ما گوشزد کرد که مردم در انقلاب اسلامی همهکارهاند و رمز موفقیت خود مردمند.
مردمی که در دفاع مقدس دوم (موسوم به جنگ ۱۲ روزه) شبها اطراف میدانهای نزدیک به بیت رهبری تجمع کردند، داخل شهر به حفظ نظم و امنیت کمک کردند و خودشان دنبال خائنین و مراکز و مبدأ پرواز پهپادهای دشمن نفوذی رفتند و غوغا کردند. همان مردم از لحظه اعلام خبر اندوهبار قرن، یعنی شهادت امام سید علی خامنهای (قدسالله نفسه الزکیه) به میدان آمدند و بیش از ۲۰۰ روز است که در صحنه حاضرند. با تأمین غذای نیروهای امنیتی، پویش «جانفدا»، تأمین مالی هزینههای مختلف و… دفاع مقدس سوم را به یکی از شگفتانگیزترین برهههای انقلاب تبدیل کردند؛ این بازآفرینی همان دفاع مقدس اول است.
رهنامه و راهبرد امامین انقلاب (امام خمینی و امام خامنهای شهید) تاکید بر نقش و حضور مردمی و مردمیسازی امور بود و این راهبرد در سه برهه دفاع آشکار شد.
اینکه همگان اذعان دارند که امر تدبیر معیشت (معادل توحیدی اقتصاد) در جمهوری اسلامی، تنگه سختگذر انقلاب به مراحل بعدی است، تنها با راهبرد مردمیسازی تدبیر معاش میسر است؛ امری که امام خامنهای شهید بارها بر آن تاکید داشتند.
مهمترین آموزه دفاع مقدس سهگانه همین است: تاکید بر نقش مردم و به میدان آوردن مردم، که اصلیترین طریق حل مشکلات است. چیزی که امام حاضر انقلاب، امام سید مجتبی خامنهای عزیز مدظله العالی در توقیعات خود بر آن تاکید دارند و به عنوان یک اصل توحیدی توسط امامان انقلاب به عنوان منادیان توحید در جامعه تاکید میشود.