افشاگری کریس مورفی از ابعاد پنهان خسارت‌های نظامی آمریکا در منطقه
سفر اخیر “کریس مورفی”، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت و عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، به قطر و عربستان سعودی، بار دیگر جنجال‌ها درباره هزینه‌ها و پیامدهای جنگِ آمریکا و ایران را در واشینگتن برجسته کرده و به یک رسوایی بزرگ برای ترامپیست‌ها تبدیل شده است. مورفی پس از این سفر اعلام کرده که پنتاگون مانع بازدید او از پایگاه هوایی العدید در قطر شده و اجازه نداده است با فرماندهان نظامی آمریکایی در منطقه گفت‌وگو کند. او این محدودیت‌ها را مانعی در برابر نظارت کنگره بر جنگ دانسته و دولت دونالد ترامپ را به پنهانکاری درباره ابعاد خسارت‌های جنگ‌افروزی علیه ایران متهم کرد. مورفی به صراحت تاکید کرده که خسارت های جنگِ ایران برای آمریکا، به مراتب بیشتر از آنچیزی است که در رسانه ها گفته می‌شود یا مقام‌های آمریکایی ادعا می کنند.مورفی در جریان سفر خود، هزینه مستقیم جنگ برای مالیات‌دهندگان آمریکایی را بیش از ۴۵ میلیارد دلار اعلام کرده و گفته دولت ترامپ برنامه روشنی برای پایان دادن به درگیری ندارد. او همچنین خواستار شفافیت بیشتر درباره هزینه‌های نظامی، خسارات تاسیسات آمریکایی و تلفات انسانی شده است. موضوعی که دولت آمریکا از ارائه آن طفره می‌رود.
مهمترین جنجال سفر مورفی به کشورهای عربی منطقه، به پایگاه العدید در قطر مربوط می‌شود. یکی از مراکز اصلی عملیات نظامی آمریکا در غرب آسیا که در جریان جنگ هدف حملات هدفمند ایران قرار گرفته است. مورفی گفته دفترش چند هفته پیش از سفر وی به منطقه، درخواست بازدید از پایگاه العدید را داده بود، با این حال، وزارت جنگ آمریکا با این درخواست موافقت نکرده است. او همچنین مدعی شد که امکان گفت‌وگو با فرماندهان نظامی آمریکا در منطقه را هم نداشته است.
*وبگاه “بیزنس استاندارد“ در گزارشی با اشاره به ممانعت پنتاگون از حضور کریس مورفی در پایگاه العدید قطر، به طور خاص به این موضع‌گیری مورفی اشاره کرده که این قبیل اقدامات دولت ترامپ موجب می شود تا نمایندگان کنگره آمیکا تصور روشنی از ابعاد جنگ ایران نداشته باشند و نتوانند با توجه به واقعیت ها تصمیم بگیرند.
سناتور آمریکایی این تصمیم را تلاشی برای محدود کردن اطلاع کنگره از واقعیت‌های جنگِ ایران توصیف کرده است. با این حال، مقام‌های پنتاگون گفته‌اند محدودیت‌ها بر اساس دستورالعملی بوده که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در ماه مارس ۲۰۲۶ صادر کرده است. در این نقطه یک سوال جای طرح دارد و آن هم این است که اگر آمریکا در جنگ‌افروزی علیه ایران پیروز بوده، چرا باید مانع از این شود که یک سناتور آمریکایی از مهمترین پایگاه نظامی آمریکا در غرب آسیا(پایگاه العدید)، بازدید کند و در جریان خسارت‌ها قرار بگیرد؟ آیا این غیر از افشای چندباره دروغگویی‌های کاخ سفید در پرونده جنگ افروزی علیه ایران است؟
بازدیدِ کریس مورفی از سفارت آمریکا در ریاض
مورفی در عربستان سعودی از سفارت آسیب‌دیده آمریکا در ریاض بازدید کرد و شدت تخریب، ناشی از حملات ایران را “فوق‌العاده” توصیف کرد. او گفت اگر حمله ایران در روز رخ داده بود، احتمال کشته شدن شمار زیادی از کارکنان آمریکایی وجود داشت.
*“گاردین” در گزارشی با اشاره به سفر کریس مورفی به منطقه تاکید می کند که وی معتقد است وزیر جنگ آمریکا، در مورد ابعاد مختلف جنگِ ایران پنهانکاری می کند و سعی دارد واقعیت ها را از افکار عمومی کشورش مخفی کند.
این بازدید به محور اصلی انتقادات او از دولت ترامپ تبدیل شده است. مورفی معتقد است افکار عمومی آمریکا تصویر کاملی از هزینه‌های جنگِ ایران ندارد و جلوگیری از دسترسی نمایندگان کنگره به تاسیسات نظامی، امکان نظارت مستقل را کاهش می‌دهد. او در گفت‌وگوهای رسانه‌ای خود نیز بر این موضوع تاکید کرد که مساله تنها محروم شدن یک سناتور از بازدید نیست، بلکه محدود شدن دسترسی قانونگذاران به اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری درباره ادامه جنگ است.
قطر؛ آسیب به صنعت گاز و اقتصاد منطقه
بخش مهم دیگر سفر، بازدید مورفی از تاسیسات صنعتی راس لفان، مرکز راهبردی صنعت گاز مایع قطر بود. این تاسیسات در جریان جنگ اخیر، هدف حملات هدفمند و انتقام‌جویانه ایران قرار گرفتند. مورفی اعلام کرد حدود ۱۷ درصد از صادرات قطر تحت تاثیر خسارت های جنگ قرار گرفته و تعمیر زیرساخت‌های آسیب‌دیده ممکن است دست‌کم سه سال طول بکشد. او همچنین از کاهش محسوس رفت‌وآمد نفتکش‌های حامل گاز سخن گفت. مسائلی که برای بازار جهانی انرژی فاجعهبار هستند.
اهمیت این بخش از سفر در آن است که پیامدهای جنگ به میدان نبرد محدود نمانده است. آسیب به زیرساخت‌های انرژی قطر می‌تواند درآمدهای صادراتی این کشور، عرضه جهانی گاز و امنیت اقتصادی دیگر کشورهای منطقه را تحت تاثیر قرار دهد. مورفی با برجسته کردن این خسارت‌ها استدلال می‌کند که ارزیابی جنگ باید هزینه‌های تحمیل‌شده بر متحدان آمریکا و اقتصاد جهانی را نیز دربر بگیرد.
دیدار با مقام‌های قطر و عربستان
مورفی در دوحه با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، دیدار کرد و با مقام‌های قطری درباره امنیت منطقه و پیامدهای جنگِ ایران گفت‌وگو داشت. او از نقش قطر در میانجیگری دیپلماتیک و میزبانی نیروهای آمریکایی سخن گفت. همچنین موضوع هواپیمای لوکس قطری که قرار بود در اختیار ترامپ قرار گیرد، در قالب انتقادات او از روابط دولت ترامپ با کشورهای منطقه مطرح شد.
در ریاض نیز مورفی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، و فیصل بن فرحان، وزیر خارجه این کشور، دیدار کرد. او درباره گسترش دامنه جنگ، امنیت عربستان و روابط تجاری خاندان ترامپ با کشورهای حاشیه خلیج فارس ابراز نگرانی کرد. مورفی همچنین به سرمایه‌گذاری عربستان در صندوق‌های مرتبط با جرارد کوشنر، داماد ترامپ، اشاره کرد و پرسش‌هایی درباره احتمال تاثیر منافع تجاری نزدیکان رئیس‌جمهور آمریکا بر سیاست خارجی این کشور مطرح ساخت. این انتقادات بخشی از نگرانی گسترده‌تر او درباره شفافیت تصمیم‌گیری‌های دولت آمریکا است.
هشدار درباره گسترش جنگ
مورفی در جمع‌بندی سفر خود هشدار داد که جنگِ ایران می‌تواند به درگیری‌های منطقه‌ای گسترده‌تری منجر شود. او از اختلال در پروازهای فرودگاه ریاض و تشدید تنش ها میان ایران و آمریکا سخن گفت و نسبت به گسترش درگیری‌ها در یمن و تشدید بحران انسانی هشدار داد. از نگاه او، جنگی که با اهداف نظامی اعلام‌شده از سوی واشینگتن آغاز شده، ممکن است امنیت متحدان آمریکا را نیز تضعیف کند و هزینه‌های اقتصادی و انسانی آن از برآوردهای اولیه فراتر رود.
مورفی در اظهارات و مطالب منتشرشده از سوی دفترش بر چند محور تاکید کرده است: هزینه بیش از ۴۵ میلیارد دلاری جنگ ایران، ضرورت پاسخگویی دولت، محدودیت دسترسی کنگره به اطلاعات نظامی و پیامدهای منطقه‌ای درگیری، همه و همه مسائلی بودند که کریس مورفی از آن ها به عنوان محورهای اصلی نگرانی خود یاد کرده است.
به طور کلی، سفر کریس مورفی را می‌توان تلاشی برای به چالش کشیدن سیاست جنگی دولت ترامپ از زاویه هزینه‌های مالی، خسارت‌های میدانی و پیامدهای منطقه‌ای دانست. او با استناد به آسیب‌های مشاهده‌شده در ریاض و قطر و ممانعت از بازدید وی از پایگاه العدید، خواستار شفافیت بیشتر و نظارت موثرتر کنگره شده است. اهمیت سفر کریس مورفی به منطقه در طرح این پرسش نهفته است که آیا اهداف اعلام‌شده جنگِ ایران با هزینه‌های انسانی، اقتصادی و امنیتی آن تناسب دارند و آیا دولت آمریکا برنامه روشنی برای پایان دادن به درگیری دارد. این پرسش‌ها محور اصلی انتقادات مورفی از ادامه جنگ با ایران هستند. پرسش‌هایی که روندهای میدانی نیز تایید می کنند دولت آمریکا در مواجهه با آن ها، کاملا آچمز است.