بحران ها ونقش مسئولان در شرایط کنونی
آنچه ملتها را از یکدیگر متمایز میکند، نه نبود بحران، بلکه شیوه مواجهه با آن است.
یکی از بزرگترین آسیبهای دوران بحران، آن است که انسان همه زندگی خود را به انتظار پایان مشکلات متوقف کند؛ گویی تا زمانی که همه چیز به حالت مطلوب بازنگردد، نه باید کار کرد، نه آموخت، نه ساخت و نه امید داشت. این نگاه، خسارتی بزرگتر از خود بحران به جامعه وارد میکند.
قرآن کریم، کتاب زندگی است، نه کتاب انفعال. خداوند متعال بارها انسان را به صبر، توکل، تلاش و استمرار در انجام وظیفه فراخوانده است. قرآن میفرماید:
«فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا، إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا»
«بیتردید همراه هر سختی، آسانی است.»
این آیه تنها وعده آینده نیست؛ بلکه یادآور آن است که در دل هر سختی نیز فرصتهایی برای رشد، همدلی و پیشرفت وجود دارد.
جامعهای که زندگی روزمره خود را تعطیل میکند، به تدریج سرمایه اجتماعی، نشاط، امید و توان تولید خود را از دست میدهد. مدارس، دانشگاهها، مراکز فرهنگی، فعالیتهای هنری، بازار، پژوهش، تولید و خدمات، ستونهای حیات یک ملت هستند و باید حتی در شرایط دشوار، با تدبیر و رعایت ملاحظات لازم، به مسیر خود ادامه دهند.
سیره پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) نیز گواه این حقیقت است. در دشوارترین شرایط، از جنگها و محاصرههای اقتصادی گرفته تا فشارهای سیاسی، هیچگاه آموزش، عبادت، خدمت به مردم، قضاوت، رسیدگی به محرومان و تربیت نسل آینده تعطیل نشد. آنان به ما آموختند که بحران، مجوز توقف زندگی نیست؛ بلکه میدان آزمون ایمان، عقلانیت و مسئولیتپذیری است.
امروز نیز اگرچه ممکن است جامعه با مشکلات اقتصادی، فشارهای معیشتی یا تهدیدهای مختلف روبهرو باشد، اما نباید اجازه دهیم این شرایط، امید را از ما بگیرد. خانواده باید کانون محبت باقی بماند، مدرسه باید محل آموزش باشد، مسجد باید مرکز امید و همبستگی باشد، هنرمند باید خلق کند، پژوهشگر باید بیندیشد، کارگر باید تولید کند و مسئول باید با تلاش مضاعف، مشکلات مردم را کاهش دهد.
یکی از مهمترین وظایف مدیران فرهنگی، جلوگیری از گسترش فضای یأس و ناامیدی است. فعالیتهای فرهنگی، هنری و قرآنی نباید در دوران بحران متوقف شوند؛ بلکه باید بیش از گذشته به تقویت روحیه مردم، افزایش همبستگی ملی و ترویج فرهنگ صبر، امید و مقاومت بپردازند.
زندگی، سرمایهای است که هر روز آن ارزشمند و تکرارنشدنی است. اگر منتظر بمانیم تا همه مشکلات پایان یابد، چه بسا فرصتهای بزرگ زندگی را از دست بدهیم. انسان مؤمن، آینده را به خدا میسپارد، اما امروز را با تلاش، برنامهریزی و امید میسازد.
بحران را بایدجدی گرفت، اما زندگی را نبایدمتوقف کرد؛ بایداحتیاط کرد، اما از حرکت بازنایستاد؛ واقعبین بود، اما امید را از دست نداد. آینده روشن، متعلق به ملتهایی است که در سختترین روزها نیز چراغ زندگی، کار، علم، فرهنگ و ایمان را روشن نگه میدارند.
زندگی باید جاری بماند؛ زیرا امید، بزرگترین سرمایه یک ملت و استمرار زندگی، زیباترین پاسخ به بحرانهاست.
مریم امیدی