جنگ و غلبه برهان
محمود ذکاوت*
پژوهشگر ارشد اندیشکده مطالعات ایران
به جدالهای روزانه ما بنگرید. بر سر چه چیز بحث میکنیم: واقعیت چیست و حقیقت کدام است. این یک خطی معرکههای فکری روزگار ماست. در متینگهای خانوادگی و دوستانه تا جدالهای رسانهای و دانشگاهی وضعیت همین است. وقتی که ایران بر دشمن حمله میبرد، بحث با خصم ایران به پیروزی میرسد و گاهی که دشمن بر ما یورش میآورد، میبینیم که همدلانه لبخند موافقت بر صورت آنها نمایان میشود.
در واقع در این لحظه و در این جنگ واقعیت میدان نبرد، نقش مهمی در تعیین روایت و گفتمان پیروز دارد. به عبارت دیگر در این وضعیت پیروزی و شکست در میدان، موفقیت و ناکامی گفتمان را نمایندگی میکند. اگرچه برخی از شکست، روایت پیروزی میسازند اما در جنگ کنونی رسیدن به نتیجهای واضح، مشخص و نمایان ضروری است. وضعیتی که در آن میدان تثبیت شده باشد.
خصم میتواند با تسلط رسانهای که دارد هر شکستی را برای خود پیروزی جلوه دهد. اکنون دو هفته است که مدام از نابودی نیروی دریایی و سامانههای موشکی ایران میگوید و باز از همین دوجا میخورد، ولی رو که نیست، مجدد از نابودی این سامانهها میگوید.
در رسانههای آنها اکنون همه زیرساختهای عملیاتی نیروهای دریایی و موشکی ما نابود شده است. چه بسا این موضوع از جمله درستآوردهای نبرد برایشان قلمداد شود. اما ما نمیتوانیم متکی به رسانهبازی پیروزی خود را نشان دهیم. به نظر میرسد ایران برای پایان دادن به این نبرد و نبردهای احتمالی بعدی باید موفقیت خاص و مهمی را نشان دهد.
واقعیت امر این است که مقاومت در این سطح، وسعت و زمان در مقابل قدرت نظامی آمریکا عین موفقیت و پیروزی است. با وجود این دستآورد دیگری نیز برای اقناع در زمینه پیروزی در این جنگ مهم است. آن دستآوردی که بتوان با آن همه نیروهای اجتماعی داخلی و خارجی را در پیروزی ایران در این جنگ اقناع کرد و نبرد را پایان داد چیست؟
دولتمردان جمهوری اسلامی و فرماندهان باید به خوبی به این مسئله توجه کنند. دستآورد مهم، مشخص و نمایان جنگ نه تنها سرنوشت جنگ را رقم میزند بلکه به گمانم غائلههای گفتمانی درونی را هم به شدت کاهش خواهد داد. این به معنای کنار رفتن اختلافات ما نیست. بلکه مسیری است که با قرار گرفتن در آن چالشها و بحرانها فرو خواهد نشست.
در معرکه دیماه و غائلههایی که پس از آن نمایان شد یگانه امید نیروهای ناسازگار، آمریکا و امید آمریکا نیز برای تغییر در ایران نیروهای ناسازگار ایران بود. آنها هر چه در توان داشتند در جنگ 12 روزه و بلوای دیماه رو کردند. اما امور به دلخواه آنها پیش نرفت.
به نظر میرسد این جنگ حداقل تا مدتهای طولانی آخرین نبرد خارجی ما باشد. جنگی که میتواند معرکههای داخلی ما را نیز به شدت کاهش دهد. جنگ زمانی تمام خواهد شد که حداقل ایران دستآورد خود را تثبیت کند. تسلط بر تنگه هرمز تنها یکی از این دستآوردها و شاید مهمترین آن باشد. حتی بخشی از این مهم را میتوان در مرزهای لبنان و رژیم صهیونی جستوجود کرد. یک زلزله سیاسی در ساختار سیاسی آمریکا و رژیم نیز چنین کارکردی برای ایران دارد.