چرا فکر میکنیم همه جامعه مثل ما فکر میکنند؟
در روانشناسی و اقتصاد رفتاری، به این سوگیری «اثر اجماع کاذب» (False Consensus Effect) میگویند. ذهن انسان برای تأیید گرفتن و احساس امنیت روانی، تمایل دارد نظرات خود را به کل جامعه تعمیم دهد. در دنیای مدرن، الگوریتمهای شبکههای اجتماعی با ایجاد «اتاق پژواک» (Echo Chamber) و «حباب فیلتر» (Filter Bubble) این خطای شناختی را به شدت تقویت میکنند. الگوریتمها برای نگه داشتن شما در پلتفرم، فقط محتواها و افرادی را به شما نشان میدهند که با شما همسو هستند و نظرات متفاوت را از دید شما پنهان میکنند.
فردی که طرفدار سرسخت یک سبک زندگی خاص، یک برند فناوری یا حتی یک رویکرد آموزشی است، فقط صفحات مرتبط با همان موضوع را دنبال میکند. پس از مدتی، او با مرور تایملاین خود دچار این توهم میشود که «اکثر مردم جامعه به این سبک زندگی روی آوردهاند»؛ در حالی که او صرفاً در حبابی قرار گرفته که صدای همفکرانش را به خودش بازتاب میدهد.
برای خروج از این توهم شناختی و درک واقعیت جامعه، آگاهانه رژیم مصرف رسانهای خود را متنوع کنید. کانالها، نشریات و افرادی را که ساختار فکری متفاوتی با شما دارند (اما محترمانه مینویسند) دنبال کنید تا ذهن شما به شنیدن صداهای خارج از حباب خود عادت کند.